Y Llygad Olaf

Y LLYGAD OLAF - STORI ARSWYD - CYMRAEG A SAESNEG - THE LAST EYE - HORROR STORY - WELSH AND ENGLISH - BREDEVOORT VAN DEN BERG Ar yr arfordir gelyniaethus, nid yw'r môr yn poeri cyrff yn ôl bellach. On the hostile coastline, the sea no longer spits back bodies. Mae'n poeri llygaid yn ôl. It spits back eyes. Mae Elsa Kriel yn gwylio wrth i hen geidwad y goleudy, ei hewythr Frik, wneud darganfyddiad dychrynllyd yn y tywod llaith: un llygad, yn disgleirio fel copr wedi heneiddio. Elsa Kriel watches as the old lighthouse keeper, her Uncle Frik, makes a terrifying discovery in the damp sand: a single eye, gleaming like aged copper. Mae'n effro. It is awake. Mae'r llygad yn gwrthod cael ei waredu, yn dychwelyd dro ar ôl tro, bob amser yn wlyb, bob amser yn gwylio. The eye refuses to be destroyed, returning again and again, always wet, always watching. "Nid oedd y môr yn poeri cyrff mwyach. The sea no longer spat out corpses. Llygaid oedd yn cael eu poeri. It spat out eyes. Gorweddent ar y traeth fel perlau gwlyb, yn disgleirio yn y cyfnos. They lay on the beach like wet pearls, glistening in the twilight. Safai Elsa Kriel a'i dwylo wedi'u gwthio'n ddwfn i bocedi ei siaced. Elsa Kriel stood with her hands shoved deep into her jacket pockets. Dywedasai ei thad, g¿r a hwyliodd y môr am hanner can mlynedd, fod gan y cefnfor gof. Her father, a man who had sailed the sea for fifty years, had said the ocean had a memory. Torrodd sgrech trwy ru'r tonnau. A shriek cut through the rumble of the breakers. Nid sgrech o ddychryn. Not a shriek of fright. Un o adnabod. One of recognition. Trodd Elsa. Elsa turned. Yr oedd Ewythr Frik, hen geidwad y goleudy y deuai ei feddwl ac yr âi fel y llanw, ar ei liniau yn y tywod llaith. Uncle Frik, the old lighthouse keeper whose mind came and went like the tide, knelt in the damp sand. Yn ei ddwylo wedi'u troi i fyny, fel offrwm, gorweddai llygad. In his upturned hands, like an offering, lay an eye. Lliw copr oedd yr iris, yn frith o aur. The iris was the colour of copper, speckled with gold. "Annette," sibrydodd. "Annette," he whispered. Ei wraig. His wife. A gollwyd yn y môr ddeugain mlynedd yn ôl. Lost at sea forty years ago. Ni ddaethpwyd o hyd i'w chorff erioed. Her body never found. Nesâodd Elsa. Elsa stepped closer. Nid oedd y llygad yn nwylo Ewythr Frik yn edrych i fyny arno ef. The eye in Uncle Frik's hands did not look up at him. Edrychai arni hi. It looked at her."